10. Kosambakakkhandhako

271. Kosambakavivādakathā

451. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti. So tassā āpattiyā āpattidiṭṭhi [āpattidiṭṭhī (sī.)] hoti; aññe bhikkhū tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhino honti. So aparena samayena tassā āpattiyā anā pattidiṭṭhi hoti; aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti. Atha kho te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ – ‘‘āpattiṃ tvaṃ, āvuso, āpanno, passasetaṃ āpatti’’nti? ‘‘Natthi me, āvuso, āpatti yamahaṃ passeyya’’nti. Atha kho te bhikkhū sāmaggiṃ labhitvā taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu. So ca bhikkhu bahussuto hoti āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. Atha kho so bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū upasaṅkamitvā etadavoca – ‘‘anāpatti esā, āvuso, nesā āpatti. Anāpannomhi, namhi āpanno. Anukkhittomhi, namhi ukkhitto. Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena. Hotha me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā’’ti. Alabhi kho so bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe. Jānapadānampi sandiṭṭhānaṃ sambhattānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi – anāpatti esā, āvuso, nesā āpatti. Anāpannomhi, namhi āpanno. Anukkhittomhi, namhi ukkhitto. Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena. Hontu me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā’’ti. Alabhi kho so bhikkhu jānapadepi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe. Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘anāpatti esā, āvuso, nesā āpatti. Anāpanno eso bhikkhu, neso bhikkhu āpanno. Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto . Adhammikena kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahenā’’ti. Evaṃ vutte ukkhepakā bhikkhū ukkhittānuvattake bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘āpatti esā āvuso, nesā anāpatti. Āpanno eso bhikkhu, neso bhikkhu anāpanno. Ukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu anukkhitto. Dhammikena kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena. Mā kho tumhe āyasmanto etaṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattittha anuparivārethā’’ti. Evampi kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattiṃsu anuparivāresuṃ.



憍赏弥犍度
憍赏弥诤论的故事
那时，佛陀世尊住在憍赏弥(Kosambi)的瞿师罗园。当时，有一位比丘犯了戒。他认为自己犯了戒；其他比丘则认为他没有犯戒。后来，他认为自己没有犯戒；其他比丘则认为他犯了戒。于是那些比丘对这位比丘说："贤友，你犯了戒，你看到这个犯戒了吗？""贤友们，我没有看到我犯了任何戒。"于是那些比丘达成一致，因为这位比丘不承认犯戒而将他摈除。这位比丘是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人。然后这位比丘走近他的亲友比丘们，说道："贤友们，这不是犯戒，这不是戒。我没有犯戒，我不是犯戒者。我没有被摈除，我不是被摈除者。我是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。请诸位尊者依法依律支持我。"这位比丘得到了他的亲友比丘们的支持。他还派使者到其他地方的亲友比丘那里说："贤友们，这不是犯戒，这不是戒。我没有犯戒，我不是犯戒者。我没有被摈除，我不是被摈除者。我是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。请诸位尊者依法依律支持我。"这位比丘也得到了其他地方亲友比丘们的支持。然后，那些支持被摈除者的比丘走近摈除他的比丘们，对他们说："贤友们，这不是犯戒，这不是戒。这位比丘没有犯戒，这位比丘不是犯戒者。这位比丘没有被摈除，这位比丘不是被摈除者。他是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。"说完这些话后，摈除他的比丘们对支持被摈除者的比丘们说："贤友们，这是犯戒，这不是不犯戒。这位比丘犯了戒，这位比丘不是没有犯戒者。这位比丘被摈除了，这位比丘不是没有被摈除者。他是被合法的、不可驳倒的、适当的羯磨所摈除。诸位尊者，请不要追随、围绕这位被摈除的比丘。"即使摈除他的比丘们这样说，那些支持被摈除者的比丘们仍然继续追随、围绕那位被摈除的比丘。

452. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, aññataro bhikkhu āpattiṃ āpanno ahosi. So tassā āpattiyā āpattidiṭṭhi ahosi, aññe bhikkhū tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhino ahesuṃ. So aparena samayena tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosi, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino ahesuṃ. Atha kho te, bhante, bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ – ‘āpattiṃ tvaṃ, āvuso, āpanno, passasetaṃ āpatti’nti? ‘‘Natthi me, āvuso, āpatti yamahaṃ passeyya’’nti. Atha kho te, bhante, bhikkhū sāmaggiṃ labhitvā taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu. So ca, bhante, bhikkhu bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. Atha kho so, bhante, bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū upasaṅkamitvā etadavoca – ‘anāpatti esā, āvuso; nesā āpatti. Anāpannomhi, namhi āpanno. Anukkhittomhi, namhi ukkhitto. Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena. Hotha me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā’ti. Alabhi kho so, bhante, bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe. Jānapadānampi sandiṭṭhānaṃ sambhattānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi – ‘anāpatti esā, āvuso; nesā āpatti. Anāpannomhi, namhi āpanno. Anukkhittomhi, namhi ukkhitto. Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena. Hontu me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā’ti. Alabhi kho so, bhante, bhikkhu jānapadepi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe. Atha kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṃ – ‘anāpatti esā, āvuso; nesā āpatti. Anāpanno eso bhikkhu, neso bhikkhu āpanno. Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto. Adhammikena kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahenā’ti. Evaṃ vutte te, bhante, ukkhepakā bhikkhū ukkhittānuvattake bhikkhū etadavocuṃ – ‘āpatti esā, āvuso; nesā anāpatti. Āpanno eso bhikkhu, neso bhikkhu anāpanno. Ukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu anukkhitto. Dhammikena kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena. Mā kho tumhe āyasmanto etaṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattittha anuparivārethā’ti. Evampi kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattanti anuparivārentī’’ti.



那时，有一位比丘走向世尊，走近后向世尊礼拜，然后坐在一旁。坐在一旁的那位比丘对世尊说道："尊者，这里有一位比丘犯了戒。他认为自己犯了戒，其他比丘则认为他没有犯戒。后来，他认为自己没有犯戒，其他比丘则认为他犯了戒。尊者，于是那些比丘对这位比丘说：'贤友，你犯了戒，你看到这个犯戒了吗？''贤友们，我没有看到我犯了任何戒。'尊者，于是那些比丘达成一致，因为这位比丘不承认犯戒而将他摈除。尊者，这位比丘是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人。尊者，然后这位比丘走近他的亲友比丘们，说道：'贤友们，这不是犯戒，这不是戒。我没有犯戒，我不是犯戒者。我没有被摈除，我不是被摈除者。我是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。请诸位尊者依法依律支持我。'尊者，这位比丘得到了他的亲友比丘们的支持。他还派使者到其他地方的亲友比丘那里说：'贤友们，这不是犯戒，这不是戒。我没有犯戒，我不是犯戒者。我没有被摈除，我不是被摈除者。我是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。请诸位尊者依法依律支持我。'尊者，这位比丘也得到了其他地方亲友比丘们的支持。尊者，然后，那些支持被摈除者的比丘走近摈除他的比丘们，对他们说：'贤友们，这不是犯戒，这不是戒。这位比丘没有犯戒，这位比丘不是犯戒者。这位比丘没有被摈除，这位比丘不是被摈除者。他是被非法的、可驳倒的、不适当的羯磨所摈除。'尊者，说完这些话后，那些摈除他的比丘们对支持被摈除者的比丘们说：'贤友们，这是犯戒，这不是不犯戒。这位比丘犯了戒，这位比丘不是没有犯戒者。这位比丘被摈除了，这位比丘不是没有被摈除者。他是被合法的、不可驳倒的、适当的羯磨所摈除。诸位尊者，请不要追随、围绕这位被摈除的比丘。'尊者，即使摈除他的比丘们这样说，那些支持被摈除者的比丘们仍然继续追随、围绕那位被摈除的比丘。"

453. Atha kho bhagavā ‘bhinno bhikkhusaṅgho, bhinno bhikkhusaṅgho’ti – uṭṭhāyāsanā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhepake bhikkhū etadavoca – ‘‘mā kho tumhe, bhikkhave, ‘paṭibhāti no, paṭibhāti no’ti yasmiṃ vā tasmiṃ vā bhikkhuṃ ukkhipitabbaṃ maññittha’’.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti. So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti . Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ bhikkhuṃ evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ uposathaṃ karissāma, vinā iminā bhikkhunā uposathaṃ karissāma, bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇa’nti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti. So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti. Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ bhikkhuṃ evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ pavāressāma, vinā iminā bhikkhunā pavāressāma. Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ saṅghakammaṃ karissāma, vinā iminā bhikkhunā saṅghakammaṃ karissāma. Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ āsane nisīdissāma, vinā iminā bhikkhunā āsane nisīdissāma. Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ yāgupāne nisīdissāma, vinā iminā bhikkhunā yāgupāne nisīdissāma . Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ bhattagge nisīdissāma, vinā iminā bhikkhunā bhattagge nisīdissāma. Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne vasissāma, vinā iminā bhikkhunā ekacchanne vasissāma. Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissāma, vinā iminā bhikkhunā yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissāma. Bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇa’nti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo’’ti.



于是世尊想到："僧团分裂了，僧团分裂了"，便从座位上起身，走向那些摈除者比丘。走近后，坐在准备好的座位上。坐下后，世尊对摈除者比丘们说："比丘们，你们不要认为'我们觉得合适，我们觉得合适'就可以随意摈除任何比丘。"
"比丘们，在这里，如果一位比丘犯了戒。他认为自己没有犯戒，而其他比丘认为他犯了戒。比丘们，如果那些比丘这样了解那位比丘：'这位尊者是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人。如果我们因为他不承认犯戒而摈除他，我们就不能和这位比丘一起举行布萨，我们将在没有这位比丘的情况下举行布萨，这将导致僧团中出现争吵、争论、分歧、争执、分裂、分派、分离和分化'，比丘们，重视和谐的比丘们不应因为不承认犯戒而摈除这位比丘。"
"比丘们，在这里，如果一位比丘犯了戒。他认为自己没有犯戒，而其他比丘认为他犯了戒。比丘们，如果那些比丘这样了解那位比丘：'这位尊者是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人。如果我们因为他不承认犯戒而摈除他，我们就不能和这位比丘一起自恣，我们将在没有这位比丘的情况下自恣。我们不能和这位比丘一起进行僧团羯磨，我们将在没有这位比丘的情况下进行僧团羯磨。我们不能和这位比丘一起坐在座位上，我们将在没有这位比丘的情况下坐在座位上。我们不能和这位比丘一起喝粥，我们将在没有这位比丘的情况下喝粥。我们不能和这位比丘一起在食堂就座，我们将在没有这位比丘的情况下在食堂就座。我们不能和这位比丘一起住在同一屋檐下，我们将在没有这位比丘的情况下住在同一屋檐下。我们不能和这位比丘一起按照资历行礼、起立、合掌、恭敬，我们将在没有这位比丘的情况下按照资历行礼、起立、合掌、恭敬。这将导致僧团中出现争吵、争论、分歧、争执、分裂、分派、分离和分化'，比丘们，重视和谐的比丘们不应因为不承认犯戒而摈除这位比丘。"

454. Atha kho bhagavā ukkhepakānaṃ bhikkhūnaṃ etamatthaṃ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca – ‘‘mā kho tumhe, bhikkhave, āpattiṃ āpajjitvā ‘nāmha āpannā, nāmha āpannā’ti āpattiṃ na paṭikātabbaṃ maññittha’’.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti. So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti. So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṃ jānāti – ‘ime kho āyasmanto [āyasmantā (ka.)] bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṃ mamaṃ vā kāraṇā aññesaṃ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṃ gantuṃ. Sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti , na mayā saddhiṃ uposathaṃ karissanti, vinā mayā uposathaṃ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇa’nti, bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya sā āpatti desetabbā.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti. So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti. So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṃ jānāti – ‘ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṃ mamaṃ vā kāraṇā aññesaṃ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṃ gantuṃ. Sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṃ pavāressanti , vinā mayā pavāressanti. Na mayā saddhiṃ saṅghakammaṃ karissanti, vinā mayā saṅghakammaṃ karissanti. Na mayā saddhiṃ āsane nisīdissanti, vinā mayā āsane nisīdissanti. Na mayā saddhiṃ yāgupāne nisīdissanti, vinā mayā yāgupāne nisīdissanti. Na mayā saddhiṃ bhattagge nisīdissanti vinā mayā bhattagge nisīdissanti. Na mayā saddhiṃ ekacchanne vasissanti, vinā mayā ekacchanne vasissanti. Na mayā saddhiṃ yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissanti, vinā mayā yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇa’nti , bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya sā āpatti desetabbā’’ti. Atha kho bhagavā ukkhittānuvattakānaṃ bhikkhūnaṃ etamatthaṃ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.



然后世尊对摈除者比丘们说完这番话后，从座位上起身，走向支持被摈除者的比丘们。走近后，坐在准备好的座位上。坐下后，世尊对支持被摈除者的比丘们说："比丘们，你们不要认为犯了戒却说'我们没有犯戒，我们没有犯戒'，就不必忏悔。"
"比丘们，在这里，如果一位比丘犯了戒。他认为自己没有犯戒，而其他比丘认为他犯了戒。比丘们，如果那位比丘这样了解那些比丘：'这些尊者是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人，他们不会因为我或其他人的缘故而出于贪、嗔、痴、恐惧而行不正。如果这些比丘因为我不承认犯戒而摈除我，他们就不会和我一起举行布萨，他们将在没有我的情况下举行布萨，这将导致僧团中出现争吵、争论、分歧、争执、分裂、分派、分离和分化'，比丘们，重视和谐的比丘即使出于对他人的信任，也应该忏悔那个戒。"
"比丘们，在这里，如果一位比丘犯了戒。他认为自己没有犯戒，而其他比丘认为他犯了戒。比丘们，如果那位比丘这样了解那些比丘：'这些尊者是多闻博学、通晓经典、持法、持律、持戒母、聪明、智慧、有羞耻心、谨慎、热爱学习的人，他们不会因为我或其他人的缘故而出于贪、嗔、痴、恐惧而行不正。如果这些比丘因为我不承认犯戒而摈除我，他们就不会和我一起自恣，他们将在没有我的情况下自恣。他们不会和我一起进行僧团羯磨，他们将在没有我的情况下进行僧团羯磨。他们不会和我一起坐在座位上，他们将在没有我的情况下坐在座位上。他们不会和我一起喝粥，他们将在没有我的情况下喝粥。他们不会和我一起在食堂就座，他们将在没有我的情况下在食堂就座。他们不会和我一起住在同一屋檐下，他们将在没有我的情况下住在同一屋檐下。他们不会和我一起按照资历行礼、起立、合掌、恭敬，他们将在没有我的情况下按照资历行礼、起立、合掌、恭敬。这将导致僧团中出现争吵、争论、分歧、争执、分裂、分派、分离和分化'，比丘们，重视和谐的比丘即使出于对他人的信任，也应该忏悔那个戒。"然后世尊对支持被摈除者的比丘们说完这番话后，从座位上起身离开。

455. Tena kho pana samayena ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karonti, saṅghakammaṃ karonti. Ukkhepakā pana bhikkhū nissīmaṃ gantvā uposathaṃ karonti, saṅghakammaṃ karonti. Atha kho aññataro ukkhepako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karonti, saṅghakammaṃ karonti. Mayaṃ pana ukkhepakā bhikkhū nissīmaṃ gantvā uposathaṃ karoma, saṅghakammaṃ karomā’’ti. ‘‘Te ce, bhikkhu, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karissanti, saṅghakammaṃ karissanti, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tesaṃ tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissa’’nti akuppāni ṭhānārahāni. Tumhe ce, bhikkhu, ukkhepakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karissatha, saṅghakammaṃ karissatha, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tumhākampi tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni. Taṃ kissa hetu? Nānāsaṃvāsakā ete [te (syā.)] bhikkhū [bhikkhu (sī. syā.)] tumhehi, tumhe ca tehi nānāsaṃvāsakā.

‘‘Dvemā, bhikkhu, nānāsaṃvāsakabhūmiyo – attanā vā attānaṃ nānāsaṃvāsakaṃ karoti, samaggo vā naṃ saṅgho ukkhipati adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā. Imā kho, bhikkhu, dve nānāsaṃvāsakabhūmiyo. Dvemā, bhikkhu, samānasaṃvāsakabhūmiyo – attanā vā attānaṃ samānasaṃvāsaṃ karoti, samaggo vā naṃ saṅgho ukkhittaṃ osāreti adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā. Imā kho, bhikkhu, dve samānasaṃvāsakabhūmiyo’’ti.

456. Tena kho pana samayena bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsenti, hatthaparāmāsaṃ karonti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessanti, hatthaparāmāsaṃ karissantī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessanti , hatthaparāmāsaṃ karissantī’’ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā…pe… hatthaparāmāsaṃ karontī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhinne, bhikkhave, saṅghe adhammiyāyamāne [adhammiyamāne (sī. syā. katthaci) adhammīyamāne (ka.)] asammodikāya vattamānāya [-‘‘asammodikāvattamānāya’’ iti aṭṭhakathāyaṃ saṃvaṇṇetabbapāṭho] ‘ettāvatā na aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessāma, hatthaparāmāsaṃ karissāmā’ti āsane nisīditabbaṃ. Bhinne, bhikkhave, saṅghe dhammiyāyamāne sammodikāya vattamānāya āsanantarikāya nisīditabba’’nti.

457.[ma. ni. 

那时，支持被摈除者的比丘们就在界内举行布萨和进行僧团羯磨。而摈除者比丘们则到界外去举行布萨和进行僧团羯磨。这时，有一位摈除者比丘走向世尊，走近后向世尊礼拜，然后坐在一旁。坐在一旁的那位比丘对世尊说道："尊者，那些支持被摈除者的比丘就在界内举行布萨和进行僧团羯磨。而我们这些摈除者比丘则到界外去举行布萨和进行僧团羯磨。""比丘，如果那些支持被摈除者的比丘就在界内举行布萨和进行僧团羯磨，按照我所制定的白羯磨和羯磨文，他们的那些羯磨将是如法的、不可驳倒的、适当的羯磨。比丘，如果你们这些摈除者比丘就在界内举行布萨和进行僧团羯磨，按照我所制定的白羯磨和羯磨文，你们的那些羯磨也将是如法的、不可驳倒的、适当的羯磨。为什么呢？因为这些比丘与你们不同住，你们与他们也不同住。"
"比丘，有两种不同住的情况：要么自己使自己成为不同住，要么和合的僧团因为不见罪、不忏悔或不舍弃恶见而将他摈除。比丘，这就是两种不同住的情况。比丘，有两种同住的情况：要么自己使自己成为同住，要么和合的僧团因为见罪、忏悔或舍弃恶见而接纳被摈除者。比丘，这就是两种同住的情况。"
那时，比丘们在食堂内部发生争吵、争论、争执，互相做出不适当的身体行为和语言行为，甚至动手。人们对此不满、批评、指责说："为什么沙门释迦子在食堂内部发生争吵、争论、争执，互相做出不适当的身体行为和语言行为，甚至动手呢？"比丘们听到了这些人的不满、批评和指责。那些少欲知足的比丘也不满、批评、指责说："为什么比丘们在食堂内部发生争吵、争论、争执，互相做出不适当的身体行为和语言行为，甚至动手呢？"于是那些比丘将此事告诉世尊......"比丘们，你们真的在食堂内部发生争吵......甚至动手吗？""是的，世尊。"佛陀世尊呵责道......"比丘们，当僧团分裂，非法行为盛行，不和谐的情况持续时，你们应该坐在座位上想：'至少我们不会互相做出不适当的身体行为和语言行为，也不会动手。'比丘们，当僧团分裂，如法行为盛行，和谐的情况持续时，你们应该坐在相邻的座位上。"
457.[中部

3.236 thokaṃ visadisaṃ] Tena kho pana samayena bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti. Te na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti. Te na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ. Sādhu, bhante, bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā te bhikkhū etadavoca – ‘‘alaṃ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivāda’’nti. Evaṃ vutte aññataro adhammavādī bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āgametu, bhante, bhagavā dhammassāmī; appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu. Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā’’ti. Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca – ‘‘alaṃ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivāda’’nti. Dutiyampi kho so adhammavādī bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āgametu , bhante, bhagavā dhammassāmī; appossukko, bhante , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu. Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā’’ti.

Kosambakavivādakathā niṭṭhitā.

272. Dīghāvuvatthu

458. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhūtapubbaṃ, bhikkhave, bārāṇasiyaṃ [vajirabuddhiṭīkā oloketabbā] brahmadatto nāma kāsirājā ahosi aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro. Dīghīti nāma kosalarājā ahosi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā dīghītiṃ kosalarājānaṃ abbhuyyāsi. Assosi kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā – ‘‘brahmadatto kira kāsirājā caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto’’ti. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi – ‘‘brahmadatto kho kāsirājā aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro, ahaṃ panamhi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro, nāhaṃ paṭibalo brahmadattena kāsiraññā ekasaṅghātampi sahituṃ. Yaṃnūnāhaṃ paṭikacceva nagaramhā nippateyya’’nti.

Atha kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā mahesiṃ ādāya paṭikacceva nagaramhā nippati. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghītissa kosalarañño balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca abhivijiya ajjhāvasati. Atha kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā sapajāpatiko yena vārāṇasī tena pakkāmi. Anupubbena yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṃ, bhikkhave, dīghīti kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṃ aññatarasmiṃ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasati. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī nacirasseva gabbhinī ahosi. Tassā evarūpo dohaḷo uppanno hoti – ‘‘icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṃ senaṃ sannaddhaṃ vammikaṃ subhūme ṭhitaṃ passituṃ , khaggānañca dhovanaṃ pātuṃ’’. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī dīghītiṃ kosalarājānaṃ etadavoca – ‘‘gabbhinīmhi, deva. Tassā me evarūpo dohaḷo uppanno – icchāmi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṃ senaṃ sannaddhaṃ vammikaṃ [vammitaṃ (sī.)] subhūme ṭhitaṃ passituṃ, khaggānañca dhovanaṃ pātu’’nti. ‘‘Kuto, devi, amhākaṃ duggatānaṃ caturaṅginī senā sannaddhā vammikā subhūme ṭhitā, khaggānañca dhovanaṃ pātu’’nti [khaggānañca dhovananti (sī. syā.)] ‘‘sacāhaṃ, deva, na labhissāmi, marissāmī’’ti.



457.[中部3.236略有不同] 那时,比丘们在僧团中发生争吵、争论、争执,互相用言语伤害对方。他们无法平息这场争端。于是有一位比丘走向世尊,走近后向世尊礼拜,然后站在一旁。站在一旁的那位比丘对世尊说道:"尊者,这里的比丘们在僧团中发生争吵、争论、争执,互相用言语伤害对方。他们无法平息这场争端。尊者,请世尊出于慈悲前往那些比丘那里。"世尊以沉默表示同意。然后世尊走向那些比丘,走近后坐在准备好的座位上。坐下后,世尊对那些比丘说:"够了,比丘们,不要争吵,不要争论,不要分歧,不要争执。"说完这些话后,一位非法说者比丘对世尊说:"尊者,请世尊法主等待;尊者,请世尊无忧无虑地安住于现法乐住。我们将因这争吵、争论、分歧、争执而为人所知。"世尊第二次对那些比丘说:"够了,比丘们,不要争吵,不要争论,不要分歧,不要争执。"那位非法说者比丘第二次对世尊说:"尊者,请世尊法主等待;尊者,请世尊无忧无虑地安住于现法乐住。我们将因这争吵、争论、分歧、争执而为人所知。"
憍赏弥诤论的故事结束。
长寿王子的故事
然后世尊对比丘们说:"比丘们,从前在波罗奈(Bārāṇasī)有一位名叫梵授的迦尸国王,他富有、大富、大财、大力、大军、大国,国库仓储充满。有一位名叫长寿的憍萨罗国王,他贫穷、少财、少力、少军、小国,国库仓储不足。比丘们,那时梵授迦尸王集结四军向长寿憍萨罗王进攻。比丘们,长寿憍萨罗王听说:'据说梵授迦尸王集结四军向我进攻。'比丘们,长寿憍萨罗王想:'梵授迦尸王富有、大富、大财、大力、大军、大国,国库仓储充满,而我贫穷、少财、少力、少军、小国,国库仓储不足,我无法抵挡梵授迦尸王哪怕一击。不如我先逃离城市。'
比丘们,于是长寿憍萨罗王带着王后提前逃离了城市。比丘们,然后梵授迦尸王征服了长寿憍萨罗王的军队、车辆、国土、国库和仓储,并居住下来。比丘们,长寿憍萨罗王和王后一起向波罗奈前进。他们逐渐到达了波罗奈。比丘们,长寿憍萨罗王和王后以隐姓埋名的方式,装扮成游方者,住在波罗奈城一个偏远地方的陶工家里。比丘们,不久之后,长寿憍萨罗王的王后怀孕了。她产生了这样的怀孕欲望:'想要在日出时看到全副武装的四军站在平坦的土地上,并喝剑的洗涤水。'比丘们,长寿憍萨罗王的王后对长寿憍萨罗王说:'陛下,我怀孕了。我产生了这样的怀孕欲望:想要在日出时看到全副武装的四军站在平坦的土地上,并喝剑的洗涤水。''王后啊,我们这些穷人哪里有全副武装的四军站在平坦的土地上,以及剑的洗涤水可喝呢?''陛下,如果我得不到,我就会死。'"

459. Tena kho pana samayena, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo dīghītissa kosalarañño sahāyo hoti . Atha kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā yena brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattassa kāsirañño purohitaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘sakhī te, samma, gabbhinī. Tassā evarūpo dohaḷo uppanno – icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṃ senaṃ sannaddhaṃ vammikaṃ subhūme ṭhitaṃ passituṃ, khaggānañca dhovanaṃ pātu’’nti. ‘‘Tena hi, deva, mayampi deviṃ passāmā’’ti. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī yena brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo tenupasaṅkami. Addasā kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo dīghītissa kosalarañño mahesiṃ dūratova āgacchantiṃ, disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena dīghītissa kosalarañño mahesī tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi – ‘‘kosalarājā vata bho kucchigato, kosalarājā vata bho kucchigato’’ti. Attamanā [avimanā (sī. syā. katthaci], devi, hohi. Lacchasi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṃ senaṃ sannaddhaṃ vammikaṃ subhūme ṭhitaṃ passituṃ, khaggānañca dhovanaṃ pātunti.

Atha kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘tathā, deva, nimittāni dissanti, sve sūriyuggamanakāle caturaṅginī senā sannaddhā vammikā subhūme tiṭṭhatu, khaggā ca dhoviyantū’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā manusse āṇāpesi – ‘‘yathā, bhaṇe, purohito brāhmaṇo āha tathā karothā’’ti. Alabhi kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṃ senaṃ sannaddhaṃ vammikaṃ subhūme ṭhitaṃ passituṃ, khaggānañca dhovanaṃ pātuṃ. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī tassa gabbhassa paripākamanvāya puttaṃ vijāyi. Tassa dīghāvūti nāmaṃ akaṃsu. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro nacirasseva viññutaṃ pāpuṇi. Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi – ‘‘ayaṃ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṃ anatthassa kārako, iminā amhākaṃ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṃ, sacāyaṃ amhe jānissati, sabbeva tayo ghātāpessati, yaṃnūnāhaṃ dīghāvuṃ kumāraṃ bahinagare vāseyya’’nti. Atha kho bhikkhave dīghīti kosalarājā dīghāvuṃ kumāraṃ bahinagare vāsesi. Atha kho bhikkhave dīghāvu kumāro bahinagare paṭivasanto nacirasseva sabbasippāni sikkhi.



那时,梵授迦尸王的祭司婆罗门是长寿憍萨罗王的朋友。比丘们,于是长寿憍萨罗王走向梵授迦尸王的祭司婆罗门,走近后对梵授迦尸王的祭司婆罗门说:"朋友,你的朋友怀孕了。她产生了这样的怀孕欲望:想要在日出时看到全副武装的四军站在平坦的土地上,并喝剑的洗涤水。""那么,陛下,让我们也去看看王后吧。"比丘们,于是长寿憍萨罗王的王后走向梵授迦尸王的祭司婆罗门。比丘们,梵授迦尸王的祭司婆罗门远远地看到长寿憍萨罗王的王后走来,看到后从座位上起身,整理上衣搭在一肩,向长寿憍萨罗王的王后合掌,三次欢呼说:"啊,憍萨罗王在腹中,啊,憍萨罗王在腹中!"王后,请高兴吧。你将得到在日出时看到全副武装的四军站在平坦的土地上,并喝剑的洗涤水。
比丘们,然后梵授迦尸王的祭司婆罗门走向梵授迦尸王,走近后对梵授迦尸王说:"陛下,出现了这样的征兆,明天日出时请让全副武装的四军站在平坦的土地上,并让剑被清洗。"比丘们,于是梵授迦尸王命令人们:"如祭司婆罗门所说的那样去做。"比丘们,长寿憍萨罗王的王后得以在日出时看到全副武装的四军站在平坦的土地上,并喝剑的洗涤水。比丘们,然后长寿憍萨罗王的王后怀胎成熟,生下了一个儿子。他们给他取名叫长寿。比丘们,不久之后,长寿王子长大成人。比丘们,长寿憍萨罗王想:"这个梵授迦尸王给我们造成了很多伤害,他夺走了我们的军队、车辆、国土、国库和仓储,如果他知道我们的存在,他会杀死我们三个人。不如我让长寿王子住在城外。"比丘们,于是长寿憍萨罗王让长寿王子住在城外。比丘们,长寿王子住在城外不久就学会了所有技艺。

460. Tena kho pana samayena dīghītissa kosalarañño kappako brahmadatte kāsiraññe paṭivasati. Addasā kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño kappako dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ bārāṇasiyaṃ aññatarasmiṃ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasantaṃ, disvāna yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘dīghīti, deva, kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṃ aññatarasmiṃ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasatī’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā manusse āṇāpesi – ‘‘tena hi, bhaṇe, dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ ānethā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ ānesuṃ. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā manusse āṇāpesi – ‘‘tena hi, bhaṇe, dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipathā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinenti.

Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘ciraṃdiṭṭhā kho me mātāpitaro. Yaṃnūnāhaṃ mātāpitaro passeyya’’nti. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bārāṇasiṃ pavisitvā addasa mātāpitaro daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinente, disvāna yena mātāpitaro tenupasaṅkami. Addasā kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā dīghāvuṃ kumāraṃ dūratova āgacchantaṃ; disvāna dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, te manussā dīghītiṃ kosalarājānaṃ etadavocuṃ – ‘‘ummattako ayaṃ dīghīti kosalarājā vippalapati. Ko imassa dīghāvu? Kaṃ ayaṃ evamāha – ‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhaṇe, ummattako vippalapāmi, api ca yo viññū so vibhāvessatī’’ti. Dutiyampi kho, bhikkhave…pe… tatiyampi kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti. Tatiyampi kho, bhikkhave, te manussā dīghītiṃ kosalarājānaṃ etadavocuṃ – ‘‘ummattako ayaṃ dīghīti kosalarājā vippalapati. Ko imassa dīghāvu ? Kaṃ ayaṃ evamāha – mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhaṇe, ummattako vippalapāmi, api ca yo viññū so vibhāvessatī’’ti. Atha kho, bhikkhave, te manussā dīghītiṃ kosalarājānaṃ sapajāpatikaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipitvā gumbaṃ ṭhapetvā pakkamiṃsu. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bārāṇasiṃ pavisitvā suraṃ nīharitvā gumbiye pāyesi. Yadā te mattā ahesuṃ patitā, atha kaṭṭhāni saṃkaḍḍhitvā citakaṃ karitvā mātāpitūnaṃ sarīraṃ citakaṃ āropetvā aggiṃ datvā pañjaliko tikkhattuṃ citakaṃ padakkhiṇaṃ akāsi.



那时,长寿憍萨罗王的理发师住在梵授迦尸王那里。比丘们,长寿憍萨罗王的理发师看到长寿憍萨罗王和王后以隐姓埋名的方式,装扮成游方者,住在波罗奈城一个偏远地方的陶工家里,看到后走向梵授迦尸王,走近后对梵授迦尸王说:"陛下,长寿憍萨罗王和王后以隐姓埋名的方式,装扮成游方者,住在波罗奈城一个偏远地方的陶工家里。"比丘们,于是梵授迦尸王命令人们:"那么,去把长寿憍萨罗王和王后带来。""遵命,陛下。"比丘们,那些人听从梵授迦尸王的命令,把长寿憍萨罗王和王后带来了。比丘们,然后梵授迦尸王命令人们:"那么,用坚固的绳子把长寿憍萨罗王和王后的手反绑在背后,剃光他们的头发,用刺耳的鼓声在街道上游行,从一个十字路口到另一个十字路口,然后从南门带出去,在城南将他们四肢砍断,把尸体丢弃在四个方向。""遵命,陛下。"比丘们,那些人听从梵授迦尸王的命令,用坚固的绳子把长寿憍萨罗王和王后的手反绑在背后,剃光他们的头发,用刺耳的鼓声在街道上游行,从一个十字路口到另一个十字路口。
比丘们,这时长寿王子想:"我很久没见到父母了。不如我去看看父母。"比丘们,于是长寿王子进入波罗奈城,看到他的父母被用坚固的绳子反绑双手,剃光头发,在刺耳的鼓声中从一个街道游行到另一个街道,从一个十字路口到另一个十字路口,看到后走向他的父母。比丘们,长寿憍萨罗王远远地看到长寿王子走来,看到后对长寿王子说:"孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。"说完这些话后,比丘们,那些人对长寿憍萨罗王说:"这个长寿憍萨罗王疯了,在胡言乱语。谁是他的长寿?他对谁说'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨'?""先生们,我没有疯,也没有胡言乱语,但是聪明人会明白的。"比丘们,第二次...第三次,长寿憍萨罗王对长寿王子说:"孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。"比丘们,第三次那些人对长寿憍萨罗王说:"这个长寿憍萨罗王疯了,在胡言乱语。谁是他的长寿?他对谁说'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨'?""先生们,我没有疯,也没有胡言乱语,但是聪明人会明白的。"比丘们,然后那些人把长寿憍萨罗王和王后从一个街道游行到另一个街道,从一个十字路口到另一个十字路口,然后从南门带出去,在城南将他们四肢砍断,把尸体丢弃在四个方向,安排了守卫后就离开了。比丘们,然后长寿王子进入波罗奈城,带出酒来给守卫喝。当他们醉倒后,他收集木柴,堆成火葬堆,把父母的尸体放在火葬堆上,点火,然后合掌绕火葬堆转了三圈。

461. Tena kho pana samayena brahmadatto kāsirājā uparipāsādavaragato hoti. Addasā kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṃ kumāraṃ pañjalikaṃ tikkhattuṃ citakaṃ padakkhiṇaṃ karontaṃ, disvānassa etadahosi – ‘‘nissaṃsayaṃ kho so manusso dīghītissa kosalarañño ñāti vā sālohito vā, aho me anatthato, na hi nāma me koci ārocessatī’’ti. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro araññaṃ gantvā yāvadatthaṃ kanditvā roditvā khappaṃ [bappaṃ (sī. syā.)] puñchitvā bārāṇasiṃ pavisitvā antepurassa sāmantā hatthisālaṃ gantvā hatthācariyaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, ācariya, sippaṃ sikkhitu’’nti. ‘‘Tena hi, bhaṇe māṇavaka, sikkhassū’’ti. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṃ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesi. Assosi kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṃ mañjunā sarena gītaṃ vīṇañca vāditaṃ, sutvāna manusse pucchi – ‘‘ko, bhaṇe, rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṃ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’’ti? ‘‘Amukassa, deva, hatthācariyassa antevāsī māṇavako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṃ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’’ti. ‘‘Tena hi, bhaṇe, taṃ māṇavakaṃ ānethā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghāvuṃ kumāraṃ ānesuṃ. ‘‘Tvaṃ bhaṇe māṇavaka, rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṃ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’’ti? ‘‘Evaṃ, devā’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, bhaṇe māṇavaka, gāyassu, vīṇañca vādehī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā ārādhāpekkho mañjunā sarena gāyi , vīṇañca vādesi. ‘‘Tvaṃ, bhaṇe māṇavaka, maṃ upaṭṭhahā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paccassosi. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño pubbuṭṭhāyī ahosi pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṃ kumāraṃ nacirasseva abbhantarime vissāsikaṭṭhāne ṭhapesi.



那时,梵授迦尸王正在宫殿高处。比丘们,梵授迦尸王看到长寿王子合掌绕火葬堆转了三圈,看到后想:"毫无疑问,这个人是长寿憍萨罗王的亲戚或血亲。唉,我真是不幸,竟然没有人告诉我!"比丘们,然后长寿王子去了森林,尽情哭泣悲伤,擦干眼泪后进入波罗奈城,来到王宫附近的象舍,对象师说:"老师,我想学习技艺。""那么,年轻人,你就学吧。"比丘们,然后长寿王子在凌晨时分起床,在象舍里用悦耳的声音唱歌,并弹奏琵琶。比丘们,梵授迦尸王在凌晨时分起床,听到象舍里悦耳的歌声和琵琶声,听到后问人们:"先生们,谁在凌晨时分起床,在象舍里用悦耳的声音唱歌,并弹奏琵琶?""陛下,是某位象师的学徒,一个年轻人在凌晨时分起床,在象舍里用悦耳的声音唱歌,并弹奏琵琶。""那么,先生们,把那个年轻人带来。""遵命,陛下。"比丘们,那些人听从梵授迦尸王的命令,把长寿王子带来了。"年轻人,是你在凌晨时分起床,在象舍里用悦耳的声音唱歌,并弹奏琵琶吗?""是的,陛下。""那么,年轻人,你唱歌并弹奏琵琶吧。""遵命,陛下。"比丘们,长寿王子听从梵授迦尸王的命令,为了取悦他用悦耳的声音唱歌,并弹奏琵琶。"年轻人,你来侍奉我吧。""遵命,陛下。"比丘们,长寿王子答应了梵授迦尸王。比丘们,然后长寿王子成为梵授迦尸王的早起者、晚睡者、听命行事者、讨人喜欢者、说话和气者。比丘们,不久之后,梵授迦尸王就把长寿王子安置在最亲密的位置上。

462. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘tena hi, bhaṇe māṇavaka, rathaṃ yojehi, migavaṃ gamissāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṃ yojetvā brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘yutto kho te, deva, ratho, yassa dāni kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rathaṃ abhiruhi. Dīghāvu kumāro rathaṃ pesesi. Tathā tathā rathaṃ pesesi yathā yathā aññeneva senā agamāsi aññeneva ratho. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dūraṃ gantvā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘tena hi, bhaṇe māṇavaka, rathaṃ muñcassu, kilantomhi, nipajjissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṃ muñcitvā pathaviyaṃ pallaṅkena nisīdi. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvussa kumārassa ucchaṅge sīsaṃ katvā seyyaṃ kappesi. Tassa kilantassa muhuttakeneva niddā okkami. Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṃ anatthassa kārako. Iminā amhākaṃ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṃ. Iminā ca me mātāpitaro hatā. Ayaṃ khvassa kālo yohaṃ veraṃ appeyya’’nti kosiyā khaggaṃ nibbāhi. Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘pitā kho maṃ maraṇakāle avaca ‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’ti. Na kho metaṃ patirūpaṃ , yvāhaṃ pituvacanaṃ atikkameyya’’nti kosiyā khaggaṃ pavesesi. Dutiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṃ anatthassa kārako, imino amhākaṃ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṃ, iminā ca me mātāpitaro hatā, ayaṃ khvassa kālo yohaṃ veraṃ appeyya’’nti kosiyā khaggaṃ nibbāhi. Dutiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘pitā kho maṃ maraṇakāle avaca ‘mā kho tvaṃ tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ, na hi tāta dīghāvu verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’ti. Na kho metaṃ patirūpaṃ, yvāhaṃ pituvacanaṃ atikkameyya’’nti. Punadeva kosiyā khaggaṃ pavesesi. Tatiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṃ anatthassa kārako. Iminā amhākaṃ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṃ. Iminā ca me mātāpitaro hatā. Ayaṃ khvassa kālo yohaṃ veraṃ appeyya’’nti kosiyā khaggaṃ nibbāhi. Tatiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi – ‘‘pitā kho maṃ maraṇakāle avaca ‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’ti. Na kho metaṃ patirūpaṃ, yvāhaṃ pituvacanaṃ atikkameyya’’’nti punadeva kosiyā khaggaṃ pavesesi. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsi. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘kissa tvaṃ , deva, bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsī’’ti? Idha maṃ, bhaṇe māṇavaka, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro supinantena khaggena paripātesi. Tenāhaṃ bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsinti. Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro vāmena hatthena brahmadattassa kāsirañño sīsaṃ parāmasitvā dakkhiṇena hatthena khaggaṃ nibbāhetvā brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho so, deva, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro. Bahuno tvaṃ amhākaṃ anatthassa kārako. Tayā amhākaṃ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṃ. Tayā ca me mātāpitaro hatā. Ayaṃ khvassa kālo yvāhaṃ veraṃ appeyya’’nti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvussa kumārassa pādesu sirasā nipatitvā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘jīvitaṃ me, tāta dīghāvu, dehi. Jīvitaṃ me, tāta dīghāvu, dehī’’ti.

然后,比丘们,梵授迦尸王对长寿王子说:"那么,年轻人,准备好马车,我们要去打猎。""遵命,陛下。"比丘们,长寿王子听从梵授迦尸王的命令,准备好马车后对梵授迦尸王说:"陛下,马车已准备好,请您定夺。"比丘们,然后梵授迦尸王登上马车。长寿王子驾驶马车。他驾驶马车的方式使得军队往一个方向走,而马车往另一个方向走。比丘们,梵授迦尸王走了很远后对长寿王子说:"那么,年轻人,停下马车,我累了,要躺下休息。""遵命,陛下。"比丘们,长寿王子听从梵授迦尸王的命令,停下马车,盘腿坐在地上。比丘们,然后梵授迦尸王把头枕在长寿王子的大腿上睡下了。他因疲劳很快就睡着了。比丘们,这时长寿王子想:"这个梵授迦尸王给我们造成了很多伤害。他夺走了我们的军队、车辆、国土、国库和仓储。他还杀了我的父母。现在正是我报仇的时候。"他从鞘中抽出剑。比丘们,然后长寿王子又想:"父亲临终时对我说:'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。'我违背父亲的话是不合适的。"他把剑放回鞘中。第二次,比丘们,长寿王子想:"这个梵授迦尸王给我们造成了很多伤害。他夺走了我们的军队、车辆、国土、国库和仓储。他还杀了我的父母。现在正是我报仇的时候。"他从鞘中抽出剑。第二次,比丘们,长寿王子又想:"父亲临终时对我说:'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。'我违背父亲的话是不合适的。"他再次把剑放回鞘中。第三次,比丘们,长寿王子想:"这个梵授迦尸王给我们造成了很多伤害。他夺走了我们的军队、车辆、国土、国库和仓储。他还杀了我的父母。现在正是我报仇的时候。"他从鞘中抽出剑。第三次,比丘们,长寿王子又想:"父亲临终时对我说:'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。'我违背父亲的话是不合适的。"他再次把剑放回鞘中。比丘们,这时梵授迦尸王恐惧、惊慌、不安、害怕,突然坐了起来。比丘们,然后长寿王子对梵授迦尸王说:"陛下,您为什么恐惧、惊慌、不安、害怕,突然坐起来?""年轻人,我在梦中看到长寿憍萨罗王的儿子长寿王子用剑要杀我。所以我恐惧、惊慌、不安、害怕,突然坐了起来。"比丘们,然后长寿王子左手抓住梵授迦尸王的头,右手抽出剑,对梵授迦尸王说:"陛下,我就是长寿憍萨罗王的儿子长寿王子。您给我们造成了很多伤害。您夺走了我们的军队、车辆、国土、国库和仓储。您还杀了我的父母。现在正是我报仇的时候。"比丘们,这时梵授迦尸王以头触地跪拜在长寿王子脚下,对长寿王子说:"孩子长寿啊,饶我一命。孩子长寿啊,饶我一命。"

 ‘‘Kyāhaṃ ussahāmi devassa jīvitaṃ dātuṃ ? Devo kho me jīvitaṃ dadeyyā’’ti. ‘‘Tena hi, tāta dīghāvu, tvañceva me jīvitaṃ dehi, ahañca te jīvitaṃ dammī’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto ca kāsirājā dīghāvu ca kumāro aññamaññassa jīvitaṃ adaṃsu, pāṇiñca aggahesuṃ, sapathañca akaṃsu addūbhāya [adrūbhāya, adubbhāya (ka.)].

Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘tena hi, tāta dīghāvu, rathaṃ yojehi , gamissāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṃ yojetvā brahmadattaṃ kāsirājānaṃ etadavoca – ‘‘yutto kho te, deva, ratho, yassa dāni kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rathaṃ abhiruhi. Dīghāvu kumāro rathaṃ pesesi. Tathā tathā rathaṃ pesesi yathā yathā nacirasseva senāya samāgañchi. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bārāṇasiṃ pavisitvā amacce pārisajje sannipātāpetvā etadavoca – ‘‘sace, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño puttaṃ dīghāvuṃ kumāraṃ passeyyātha, kinti naṃ kareyyāthā’’ti? Ekacce evamāhaṃsu – ‘‘mayaṃ, deva, hatthe chindeyyāma. Mayaṃ, deva, pāde chindeyyāma. Mayaṃ, deva, hatthapāde chindeyyāma. Mayaṃ, deva, kaṇṇe chindeyyāma. Mayaṃ, deva, nāsaṃ chindeyyāma. Mayaṃ, deva, kaṇṇanāsaṃ chindeyyāma. Mayaṃ, deva, sīsaṃ chindeyyāmā’’ti. ‘‘Ayaṃ kho, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro. Nāyaṃ labbhā kiñci kātuṃ. Iminā ca me jīvitaṃ dinnaṃ, mayā ca imassa jīvitaṃ dinna’’nti.

463. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṃ kumāraṃ etadavoca – ‘‘yaṃ kho te, tāta dīghāvu, pitā maraṇakāle avaca ‘mā kho tvaṃ, tāta dīghāvu, dīghaṃ passa, mā rassaṃ. Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’ti, kiṃ te pitā sandhāya avacā’’ti? ‘‘Yaṃ kho me , deva, pitā maraṇakāle avaca ‘mā dīgha’nti mā ciraṃ veraṃ akāsīti. Imaṃ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca mā dīghanti. Yaṃ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca ‘mā rassa’nti mā khippaṃ mittehi bhijjitthā’’ti. Imaṃ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca mā rassanti. Yaṃ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca ‘‘na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti, averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti devena me mātāpitaro hatāti. Sacāhaṃ devaṃ jīvitā voropeyyaṃ, ye devassa atthakāmā te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, ye me atthakāmā te te jīvitā voropeyyuṃ – evaṃ taṃ veraṃ verena na vūpasameyya. Idāni ca pana me devena jīvitaṃ dinnaṃ, mayā ca devassa jīvitaṃ dinnaṃ. Evaṃ taṃ veraṃ averena vūpasantaṃ. Imaṃ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca – na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti; averena hi , tāta dīghāvu, verā sammantī’’ti. Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā – ‘‘acchariyaṃ vata bho! Abbhutaṃ vata bho! Yāva paṇḍito ayaṃ dīghāvu kumāro, yatra hi nāma pituno saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānissatī’’ti pettikaṃ balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca paṭipādesi, dhītarañca adāsi. Tesañhi nāma, bhikkhave, rājūnaṃ ādinnadaṇḍānaṃ ādinnasatthānaṃ evarūpaṃ khantisoraccaṃ bhavissati. Idha kho pana taṃ, bhikkhave , sobhetha yaṃ tumhe evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā khamā ca bhaveyyātha soratā cāti? Tatiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca – ‘‘alaṃ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivāda’’nti. Tatiyampi kho so adhammavādī bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āgametu, bhante, bhagavā dhammassāmī; appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu. Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā’’ti. Atha kho bhagavā – pariyādinnarūpā kho ime moghapurisā, nayime sukarā saññāpetunti – uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Dīghāvubhāṇavāro niṭṭhito paṭhamo.

464.[ma. ni. 

"我怎么敢饶陛下的命?应该是陛下饶我的命。""那么,孩子长寿啊,你饶我一命,我也饶你一命。"比丘们,于是梵授迦尸王和长寿王子互相饶了对方的命,握手并发誓不伤害对方。
然后,比丘们,梵授迦尸王对长寿王子说:"那么,孩子长寿啊,准备好马车,我们要回去了。""遵命,陛下。"比丘们,长寿王子听从梵授迦尸王的命令,准备好马车后对梵授迦尸王说:"陛下,马车已准备好,请您定夺。"比丘们,然后梵授迦尸王登上马车。长寿王子驾驶马车。他驾驶马车的方式使得不久就与军队会合了。比丘们,然后梵授迦尸王进入波罗奈城,召集大臣们说:"先生们,如果你们看到长寿憍萨罗王的儿子长寿王子,你们会怎么处置他?"有些人说:"陛下,我们会砍断他的手。""陛下,我们会砍断他的脚。""陛下,我们会砍断他的手脚。""陛下,我们会割掉他的耳朵。""陛下,我们会割掉他的鼻子。""陛下,我们会割掉他的耳朵和鼻子。""陛下,我们会砍掉他的头。""先生们,这就是长寿憍萨罗王的儿子长寿王子。不可以对他做任何事。他饶了我的命,我也饶了他的命。"
然后,比丘们,梵授迦尸王对长寿王子说:"孩子长寿啊,你父亲临终时对你说:'孩子长寿啊,不要看长,不要看短。孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨。'你父亲这话是什么意思?""陛下,我父亲临终时说'不要看长',意思是不要长久怀恨。这就是我父亲临终时说'不要看长'的意思。陛下,我父亲临终时说'不要看短',意思是不要轻易与朋友决裂。这就是我父亲临终时说'不要看短'的意思。陛下,我父亲临终时说'孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨',意思是陛下杀了我的父母。如果我杀了陛下,那些忠于陛下的人就会杀我,那些忠于我的人就会杀他们 - 这样仇恨就无法止息。但现在陛下饶了我的命,我也饶了陛下的命。这样仇恨就因无仇恨而止息了。这就是我父亲临终时说'孩子长寿啊,仇恨不能止息仇恨;只有无仇恨,孩子长寿啊,才能止息仇恨'的意思。"比丘们,这时梵授迦尸王说:"真是不可思议!真是奇妙!这个长寿王子多么有智慧,竟能如此详细地理解他父亲简短的话语!"他把原来的军队、车辆、国土、国库和仓储都还给了长寿王子,还把自己的女儿嫁给了他。比丘们,那些手持刑杖、手持武器的国王尚且能有如此的忍耐和温和,你们在如此善说的法律中出家,更应该忍耐和温和啊!"世尊第三次对那些比丘说:"够了,比丘们,不要争吵,不要争论,不要分歧,不要争执。"那位非法说者比丘第三次对世尊说:"尊者,请世尊法主等待;尊者,请世尊无忧无虑地安住于现法乐住。我们将因这争吵、争论、分歧、争执而为人所知。"这时世尊想:"这些愚人已经无可救药了,不可能说服他们了",就从座位上起身离开了。
长寿王子的故事第一章结束。
464.[中部

3.236] Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo abhāsi –

[ma. ni. 3.237] ‘‘Puthusaddo samajano, na bālo koci maññatha;

Saṅghasmiṃ bhijjamānasmiṃ, nāññaṃ bhiyyo amaññaruṃ.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā, vācāgocarabhāṇino;

Yāvicchanti mukhāyāmaṃ, yena nītā na taṃ vidū.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me;

Ye ca taṃ upanayhanti, veraṃ tesaṃ na sammati.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me;

Ye ca taṃ nupanayhanti, veraṃ tesūpasammati.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Na hi verena verāni, sammantīdha kudācanaṃ;

Averena ca sammanti, esadhammo sanantano.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Pare ca na vijānanti, mayamettha yamāmase;

Ye ca tattha vijānanti, tato sammanti medhagā.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Aṭṭhicchinnā pāṇaharā, gavāssadhanahārino;

Raṭṭhaṃ vilumpamānānaṃ, tesampi hoti saṅgati.

‘‘Kasmā tumhāka no siyā;

[ma. ni. 3.237] ‘‘Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ;

Saddhiṃcaraṃ sādhuvihāri dhīraṃ;

Abhibhuyya sabbāni parissayāni;

Careyya tenattamano satīmā.

[ma. ni. 3.237] ‘‘No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ;

Saddhiṃ caraṃ sādhuvihāri dhīraṃ;

Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya;

Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.

[ma. ni. 3.237] ‘‘Ekassa caritaṃ seyyo;

Natthi bāle sahāyatā;

Eko care na ca pāpāni kayirā;

Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo’’ti.

Dīghāvuvatthu niṭṭhitaṃ.

273. Bālakaloṇakagamanakathā

465. Atha kho bhagavā saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo bhāsitvā yena bālakaloṇakagāmo [bālakaloṇakāragāmo (sī. syā.)] tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakagāme viharati. Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvāna āsanaṃ paññapesi, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipi, paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesi. Nisīdi bhagavā paññatte āsane, nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaguṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kacci, bhikkhu, khamanīyaṃ; kacci yāpanīyaṃ, kacci piṇḍakena na kilamasī’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ, bhagavā, yāpanīyaṃ, bhagavā; na cāhaṃ, bhante, piṇḍakena kilamāmī’’ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ bhaguṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṃsadāyo tenupasaṅkami.

Bālakaloṇakagamanakathā niṭṭhitā.

274. Pācīnavaṃsadāyagamanakathā

466.[ma. ni. 

464.[中部3.236] 然后世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣前往憍赏弥(Kosambī)乞食。在憍赏弥乞食后,饭后返回,收拾好住处,拿着钵和衣站在僧团中间,说了这些偈颂:
"众人喧嚣,无人自知愚昧;
僧团分裂时,他们不知更多。
自诩智者失念,只会说些无关紧要的话;
随意开口,不知自己被引向何方。
'他辱骂我,打我,胜过我,抢我的';
对此怀恨在心的人,仇恨不会平息。
'他辱骂我,打我,胜过我,抢我的';
不对此怀恨在心的人,仇恨就会平息。
因为在这世上,仇恨从不能止息仇恨;
唯有无仇恨才能止息,这是永恒的法则。
其他人不明白,我们在这里将灭亡;
但那些明白这点的人,因此争端平息。
断骨者、杀人者、偷牛马财物者、
掠夺国土者,他们尚且能和解。
为何你们不能?
如果能得到一个谨慎、
同行、善居、智慧的伙伴,
克服一切困难,
就应心满意足、正念地与他同行。
如果得不到一个谨慎、
同行、善居、智慧的伙伴,
就应像国王舍弃征服的国土,
独自行走,如林中的大象。
独行更好,
与愚者为伴无益;
独自行走不做恶事,
无忧无虑,如林中的大象。"
长寿王子的故事结束。
前往巴拉卡罗纳卡村的故事
然后世尊站在僧团中间说完这些偈颂后,前往巴拉卡罗纳卡村。那时,尊者巴古住在巴拉卡罗纳卡村。尊者巴古远远地看到世尊走来,看到后准备好座位,放好洗脚水、脚凳、擦脚布,上前接过钵和衣。世尊坐在准备好的座位上,坐下后洗脚。尊者巴古也向世尊礼拜后坐在一旁。世尊对坐在一旁的尊者巴古说:"比丘,你还好吗?能维持生活吗?乞食不辛苦吧?""世尊,我很好,能维持生活,乞食也不辛苦。"然后世尊用法语教导、鼓励、激励、使尊者巴古欢喜后,从座位上起身,前往东竹林。
前往巴拉卡罗纳卡村的故事结束。
前往东竹林的故事
466.[中部

1.325 ādayo passitabbaṃ] Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo [kimbilo (sī. syā.)] pācīnavaṃsadāye viharanti. Addasā kho dāyapālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā, samaṇa, etaṃ dāyaṃ pāvisi. Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti. Mā tesaṃ aphāsumakāsī’’ti. Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṃ mantayamānassa, sutvāna dāyapālaṃ etadavoca – ‘‘māvuso, dāyapāla, bhagavantaṃ vāresi . Satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ etadavoca – ‘‘abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṃ paṭiggahesi, eko āsanaṃ paññapesi, eko pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipi. Nisīdi bhagavā paññatte āsane , nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Tepi kho āyasmanto bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ; kacci piṇḍakena na kilamathā’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā; na ca mayaṃ, bhante, piṇḍakena kilamāmā’’ti.

‘‘Kacci pana vo anuruddhā samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’’’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ… mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘‘‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe citta’’nti.

Āyasmāpi kho nandiyo…pe… āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayhampi kho, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti ‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittanti. Evaṃ kho mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti.


466.[中部1.325及以下应参看] 那时,尊者阿那律、尊者难提和尊者金毗罗住在东竹林。林中守卫远远地看到世尊走来,看到后对世尊说:"沙门,不要进入这片林子。这里有三位善男子为自己的利益而住。不要打扰他们。"尊者阿那律听到林中守卫与世尊交谈,听到后对林中守卫说:"朋友守卫,不要阻止世尊。我们的导师世尊来了。"然后尊者阿那律走向尊者难提和尊者金毗罗,走近后对尊者难提和尊者金毗罗说:"尊者们请来,尊者们请来,我们的导师世尊来了。"然后尊者阿那律、尊者难提和尊者金毗罗迎接世尊,一个接过世尊的钵和衣,一个准备座位,一个放好洗脚水、脚凳、擦脚布。世尊坐在准备好的座位上,坐下后洗脚。那些尊者们也向世尊礼拜后坐在一旁。世尊对坐在一旁的尊者阿那律说:"阿那律们,你们还好吗?能维持生活吗?乞食不辛苦吧?""世尊,我们很好,能维持生活,乞食也不辛苦。"
"阿那律们,你们是否和睦相处,欢喜无诤,如水乳交融,以慈爱的眼光看待彼此?"
"确实如此,世尊,我们和睦相处,欢喜无诤,如水乳交融,以慈爱的眼光看待彼此。"
"阿那律们,你们是如何和睦相处,欢喜无诤,如水乳交融,以慈爱的眼光看待彼此的?"
"世尊,我是这样想的:'我真是有福气,真是幸运,能和这样的同修一起生活。'世尊,我对这些尊者们无论公开还是私下都以慈爱的身业相待;以慈爱的语业...以慈爱的意业相待。世尊,我是这样想的:'不如我放下自己的心,随这些尊者们的心意而行。'世尊,我确实放下了自己的心,随这些尊者们的心意而行。世尊,我们的身体虽然不同,但我认为我们的心是一致的。"
尊者难提也...尊者金毗罗也对世尊说:"世尊,我也是这样想的:'我真是有福气,真是幸运,能和这样的同修一起生活。'世尊,我对这些尊者们无论公开还是私下都以慈爱的身业相待;以慈爱的语业、以慈爱的意业相待。世尊,我是这样想的:'不如我放下自己的心,随这些尊者们的心意而行。'世尊,我确实放下了自己的心,随这些尊者们的心意而行。世尊,我们的身体虽然不同,但我认为我们的心是一致的。世尊,我们就是这样和睦相处,欢喜无诤,如水乳交融,以慈爱的眼光看待彼此。"


‘‘Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Idha, bhante, amhākaṃ yo paṭhamaṃ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanaṃ paññapeti, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipati, avakkārapātiṃ dhovitvā upaṭṭhāpeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti. Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti. Appāṇake vā udake opilāpeti. So āsanaṃ uddharati , pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ paṭisāmeti, avakkārapātiṃ dhovitvā paṭisāmeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ paṭisāmeti, bhattaggaṃ sammajjati. Yo passati pānīyaghaṭaṃ vā paribhojanīyaghaṭaṃ vā vaccaghaṭaṃ vā rittaṃ tucchaṃ so upaṭṭhāpeti. Sacassa hoti avisayhaṃ, hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṃ, bhante, tappaccayā vācaṃ bhindāma. Pañcāhikaṃ kho pana mayaṃ, bhante, sabbarattiṃ dhammiyā kathāya sannisīdāma. Evaṃ kho mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti.

Pācinavaṃsadāyagamanakathā niṭṭhitā.

275. Pālileyyakagamanakathā



"阿那律们,你们是否精进不放逸,热忱地安住?"
"确实如此,世尊,我们精进不放逸,热忱地安住。"
"阿那律们,你们是如何精进不放逸,热忱地安住的?"
"世尊,我们中谁最先从村子乞食回来,他就准备座位,放好洗脚水、脚凳、擦脚布,洗好并放好垃圾桶,准备好饮用水和洗涤用水。谁最后从村子乞食回来,如果有剩余的食物,他想吃就吃,不想吃就丢弃在没有草的地方或倒入无生物的水中。他收起座位,收好洗脚水、脚凳、擦脚布,洗好并收起垃圾桶,收起饮用水和洗涤用水,打扫用餐的地方。谁看到饮水罐、洗涤水罐或厕所水罐空了,就去添满。如果他一个人搬不动,就用手势叫另一个人来,我们用手势一起搬,世尊,为了这个我们不会开口说话。世尊,每五天我们整夜坐在一起讨论佛法。世尊,我们就是这样精进不放逸,热忱地安住。"
前往东竹林的故事结束。
前往波利雷亚卡的故事

467.[udā. 35 ādayo thokaṃ visadisaṃ] Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṃ āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṃ [pārileyyakaṃ (sī. syā.)] tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena pālileyyakaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṃ tehi kosambakehi [kosabbhikehi (syā.)] bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi. Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṃ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī’’ti.

Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṃ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti. Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi – ‘‘ahaṃ kho ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti. Yaṃnūnāhaṃ ekova gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyya’’nti. Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā soṇḍāya bhagavato pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti, appaharitañca karoti. Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi – ‘‘ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṃ hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṃ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādiṃsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṃ ogāhā ca me otiṇṇassa [ogāhañcassa otiṇṇassa (syā.), ogāhā cassa uttiṇṇassa (sī.)] hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo agamaṃsu. Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṃ phāsu viharāmi aññatreva hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehī’’ti.

Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

[udā. 35] ‘‘Etaṃ [evaṃ (ka.)] nāgassa nāgena, īsādantassa hatthino;

Sameti cittaṃ cittena, yadeko ramatī vane’’ti.

Atha kho bhagavā pālileyyake yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho kosambakā upāsakā – ‘‘ime kho ayyā kosambakā bhikkhū bahuno amhākaṃ anatthassa kārakā . Imehi ubbāḷho bhagavā pakkanto. Handa mayaṃ ayye kosambake bhikkhū neva abhivādeyyāma, na paccuṭṭheyyāma, na añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kareyyāma, na sakkareyyāma, na garuṃ kareyyāma, na māneyyāma, na bhajeyyāma, na pūjeyyāma, upagatānampi piṇḍakaṃ na dajjeyyāma – evaṃ ime amhehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā pakkamissanti vā vibbhamissanti vā bhagavantaṃ vā pasādessantī’’ti. Atha kho kosambakā upāsakā kosambake bhikkhū neva abhivādesuṃ, na paccuṭṭhesuṃ, na añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ akaṃsu, na sakkariṃsu, na garuṃ kariṃsu, na mānesuṃ, na bhajesuṃ na pūjesuṃ, upagatānampi piṇḍakaṃ na adaṃsu. Atha kho kosambakā bhikkhū kosambakehi upāsakehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā evamāhaṃsu – ‘‘handa mayaṃ, āvuso, sāvatthiṃ gantvā bhagavato santike imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā’’ti.

Pālileyyakagamanakathā niṭṭhitā.

276. Aṭṭhārasavatthukathā



467.[优陀那经35及以下略有不同] 然后世尊用法语教导、鼓励、激励、使尊者阿那律、尊者难提和尊者金毗罗欢喜后,从座位上起身,前往波利雷亚卡。渐次游行,到达波利雷亚卡。世尊住在波利雷亚卡的护林沙罗树下。这时,世尊独处静坐时,心中生起这样的想法:"我以前被那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们包围,住得不舒服。现在我独自一人,远离那些憍赏弥比丘们,住得安乐舒适。"
有一头大象也被其他象、母象、小象、幼象包围着,吃着被啃过的草,它们还吃它折断的树枝,喝浑浊的水,它涉水时母象们还用身体摩擦它。这头大象想:"我被其他象、母象、小象、幼象包围着,吃着被啃过的草,它们还吃我折断的树枝,喝浑浊的水,我涉水时母象们还用身体摩擦我。不如我独自离开象群生活。"于是这头大象离开象群,来到波利雷亚卡的护林沙罗树下世尊所在的地方,用鼻子给世尊准备饮用水和洗涤用水,并清理杂草。这头大象想:"我以前被其他象、母象、小象、幼象包围,吃着被啃过的草,它们还吃我折断的树枝,喝浑浊的水,我涉水时母象们还用身体摩擦我,住得不舒服。现在我独自一人,远离其他象、母象、小象、幼象,住得安乐舒适。"
这时,世尊了知自己的独处,也以心知道那头大象的心中所想,于是说出这个偈颂:
"这头大象与大象(佛陀),
这头有象牙的象与(佛陀),
心意相通,
独自在林中欢乐。"
然后世尊在波利雷亚卡住了一段时间后,向舍卫城出发。渐次游行,到达舍卫城。世尊住在舍卫城祇树给孤独园。这时,憍赏弥的优婆塞们说:"这些尊贵的憍赏弥比丘们给我们带来了很多麻烦。世尊被他们困扰而离开了。来吧,我们不向这些憍赏弥比丘们问候,不为他们起立,不向他们合掌行礼,不尊敬他们,不重视他们,不尊重他们,不亲近他们,不供养他们,即使他们来也不给他们食物 - 这样,他们得不到我们的尊敬、重视、尊重、亲近、供养,就会离开或还俗或向世尊忏悔。"于是憍赏弥的优婆塞们不向憍赏弥比丘们问候,不为他们起立,不向他们合掌行礼,不尊敬他们,不重视他们,不尊重他们,不亲近他们,不供养他们,即使他们来也不给他们食物。这时,憍赏弥比丘们得不到憍赏弥优婆塞们的尊敬、重视、尊重、亲近、供养,就说:"朋友们,我们去舍卫城,在世尊面前解决这个争端吧。"
前往波利雷亚卡的故事结束。
十八事的故事

468. Atha kho kosambakā bhikkhū senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tenupasaṅkamiṃsu. Assosi kho āyasmā sāriputto – ‘‘te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchantī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchanti. Kathāhaṃ, bhante, tesu bhikkhūsu paṭipajjāmī’’ti? ‘‘Tena hi tvaṃ, sāriputta, yathā dhammo tathā tiṭṭhāhī’’ti. ‘‘Kathāhaṃ, bhante, jāneyyaṃ dhammaṃ vā adhammaṃ vā’’ti?

Aṭṭhārasahi kho, sāriputta, vatthūhi adhammavādī jānitabbo. Idha, sāriputta, bhikkhu adhammaṃ dhammoti dīpeti, dhammaṃ adhammoti dīpeti; avinayaṃ vinayoti dīpeti, vinayaṃ avinayoti dīpeti; abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti; apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāpattiṃ āpattīti dīpeti, āpattiṃ anāpattīti dīpeti; lahukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpeti, garukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpeti; sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpeti; duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpeti – imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi adhammavādī jānitabbo.

Aṭṭhārasahi ca kho, sāriputta, vatthūhi dhammavādī jānitabbo. Idha, sāriputta, bhikkhu adhammaṃ adhammoti dīpeti, dhammaṃ dhammoti dīpeti; avinayaṃ avinayoti dīpeti, vinayaṃ vinayoti dīpeti; abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti; apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpeti ; anāpattiṃ anāpattīti dīpeti, āpattiṃ āpattīti dīpeti; lahukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpeti, garukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpeti; sāvasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpeti; duṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti – imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi dhammavādī jānitabboti.



然后憍赏弥比丘们收拾好住处,拿着钵和衣向舍卫城出发。尊者舍利弗听说:"那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。"于是尊者舍利弗走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的尊者舍利弗对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。世尊,我应该如何对待这些比丘?"
"那么,舍利弗,你应该依法而行。"
"世尊,我怎么知道什么是法,什么是非法呢?"
"舍利弗,可以通过十八种情况来判断一个人是非法说者。在这里,舍利弗,一个比丘把非法说成法,把法说成非法;把非律说成律,把律说成非律;把如来没说过的说成如来说过,把如来说过的说成如来没说过;把如来没做过的说成如来做过,把如来做过的说成如来没做过;把如来没制定的说成如来制定了,把如来制定的说成如来没制定;把非犯说成犯,把犯说成非犯;把轻罪说成重罪,把重罪说成轻罪;把有余罪说成无余罪,把无余罪说成有余罪;把粗重罪说成非粗重罪,把非粗重罪说成粗重罪 - 舍利弗,通过这十八种情况可以判断一个人是非法说者。
舍利弗,也可以通过十八种情况来判断一个人是法说者。在这里,舍利弗,一个比丘把非法说成非法,把法说成法;把非律说成非律,把律说成律;把如来没说过的说成如来没说过,把如来说过的说成如来说过;把如来没做过的说成如来没做过,把如来做过的说成如来做过;把如来没制定的说成如来没制定,把如来制定的说成如来制定了;把非犯说成非犯,把犯说成犯;把轻罪说成轻罪,把重罪说成重罪;把有余罪说成有余罪,把无余罪说成无余罪;把粗重罪说成粗重罪,把非粗重罪说成非粗重罪 - 舍利弗,通过这十八种情况可以判断一个人是法说者。"

469. Assosi kho āyasmā mahāmoggallāno…pe… assosi kho āyasmā mahākassapo… assosi kho āyasmā mahākaccāno… assosi kho āyasmā mahākoṭṭhiko … assosi kho āyasmā mahākappino… assosi kho āyasmā mahācundo… assosi kho āyasmā anuruddho… assosi kho āyasmā revato … assosi kho āyasmā upāli… assosi kho āyasmā ānando… assosi kho āyasmā rāhulo – ‘‘te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchantī’’ti. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchanti. Kathāhaṃ, bhante, tesu bhikkhūsu paṭipajjāmī’’ti? ‘‘Tena hi tvaṃ, rāhula, yathā dhammo tathā tiṭṭhāhī’’ti. ‘‘Kathāhaṃ, bhante, jāneyyaṃ dhammaṃ vā adhammaṃ vā’’ti?

Aṭṭhārasahi kho, rāhula, vatthūhi adhammavādī jānitabbo. Idha, rāhula, bhikkhu adhammaṃ dhammoti dīpeti, dhammaṃ adhammoti dīpeti; avinayaṃ vinayoti dīpeti, vinayaṃ avinayoti dīpeti; abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti; apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāpattiṃ āpattīti dīpeti, āpattiṃ anāpattīti dīpeti; lahukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpeti, garukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpeti; sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpeti; duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpeti – imehi kho, rāhula, aṭṭhārasahi vatthūhi adhammavādī jānitabbo.

Aṭṭhārasahi ca kho, rāhula, vatthūhi dhammavādī jānitabbo. Idha, rāhula, bhikkhu adhammaṃ adhammoti dīpeti, dhammaṃ dhammoti dīpeti; avinayaṃ avinayoti dīpeti, vinayaṃ vinayoti dīpeti; abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpeti; apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpeti; anāpattiṃ anāpattīti dīpeti, āpattiṃ āpattīti dīpeti; lahukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpeti, garukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpeti; sāvasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpeti; duṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti – imehi kho, rāhula, aṭṭhārasahi vatthūhi dhammavādī jānitabboti.

470. Assosi kho mahāpajāpati [mahāpajāpatī (sī. syā.)] gotamī – ‘‘te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchantī’’ti. Atha kho mahāpajāpati gotamī yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchanti. Kathāhaṃ, bhante, tesu bhikkhūsu paṭipajjāmī’’ti? ‘‘Tena hi tvaṃ, gotami, ubhayattha dhammaṃ suṇa. Ubhayattha dhammaṃ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṃ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehi. Yañca kiñci bhikkhunisaṅghena bhikkhusaṅghato paccāsīsitabbaṃ sabbaṃ taṃ dhammavāditova paccāsīsitabba’’nti.



尊者大目犍连听说...尊者大迦叶听说...尊者大迦旃延听说...尊者大拘絺罗听说...尊者大劫宾那听说...尊者大周陀听说...尊者阿那律听说...尊者离婆多听说...尊者优波离听说...尊者阿难听说...尊者罗睺罗听说:"那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。"于是尊者罗睺罗走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的尊者罗睺罗对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。世尊,我应该如何对待这些比丘?"
"那么,罗睺罗,你应该依法而行。"
"世尊,我怎么知道什么是法,什么是非法呢?"
"罗睺罗,可以通过十八种情况来判断一个人是非法说者。在这里,罗睺罗,一个比丘把非法说成法,把法说成非法;把非律说成律,把律说成非律;把如来没说过的说成如来说过,把如来说过的说成如来没说过;把如来没做过的说成如来做过,把如来做过的说成如来没做过;把如来没制定的说成如来制定了,把如来制定的说成如来没制定;把非犯说成犯,把犯说成非犯;把轻罪说成重罪,把重罪说成轻罪;把有余罪说成无余罪,把无余罪说成有余罪;把粗重罪说成非粗重罪,把非粗重罪说成粗重罪 - 罗睺罗,通过这十八种情况可以判断一个人是非法说者。
罗睺罗,也可以通过十八种情况来判断一个人是法说者。在这里,罗睺罗,一个比丘把非法说成非法,把法说成法;把非律说成非律,把律说成律;把如来没说过的说成如来没说过,把如来说过的说成如来说过;把如来没做过的说成如来没做过,把如来做过的说成如来做过;把如来没制定的说成如来没制定,把如来制定的说成如来制定了;把非犯说成非犯,把犯说成犯;把轻罪说成轻罪,把重罪说成重罪;把有余罪说成有余罪,把无余罪说成无余罪;把粗重罪说成粗重罪,把非粗重罪说成非粗重罪 - 罗睺罗,通过这十八种情况可以判断一个人是法说者。"
大爱道乔达弥听说:"那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。"于是大爱道乔达弥走向世尊,走近后向世尊礼拜,站在一旁。站在一旁的大爱道乔达弥对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。世尊,我应该如何对待这些比丘?"
"那么,乔达弥,你应该听双方的说法。听了双方的说法后,赞同那些法说者的见解、忍受、喜好和主张。比丘尼僧团从比丘僧团所期望的一切,都应该从法说者那里期望。"

471. Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati – ‘‘te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchantī’’ti. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho anāthapiṇḍiko gahapati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchanti. Kathāhaṃ, bhante, tesu bhikkhūsu paṭipajjāmī’’ti? ‘‘Tena hi tvaṃ, gahapati, ubhayattha dānaṃ dehi. Ubhayattha dānaṃ datvā ubhayattha dhammaṃ suṇa. Ubhayattha dhammaṃ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṃ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī’’ti.

472. Assosi kho visākhā migāramātā – ‘‘te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchantī’’ti . Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ āgacchanti. Kathāhaṃ, bhante, tesu bhikkhūsu paṭipajjāmī’’ti? ‘‘Tena hi tvaṃ, visākhe, ubhayattha dānaṃ dehi. Ubhayattha dānaṃ datvā ubhayattha dhammaṃ suṇa. Ubhayattha dhammaṃ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṃ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī’’ti.

473. Atha kho kosambakā bhikkhū anupubbena yena sāvatthi tadavasaruṃ. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṃ anuppattā. Kathaṃ nu kho, bhante, tesu bhikkhūsu senāsane [senāsanesu (ka.), senāsanaṃ (syā.)] paṭipajjitabba’’nti? ‘‘Tena hi, sāriputta, vivittaṃ senāsanaṃ dātabba’’nti. ‘‘Sace pana, bhante, vivittaṃ na hoti, kathaṃ paṭipajjitabba’’nti? ‘‘Tena hi, sāriputta, vivittaṃ katvāpi dātabbaṃ, na tvevāhaṃ, sāriputta, kenaci pariyāyena vuḍḍhatarassa bhikkhuno senāsanaṃ paṭibāhitabbanti vadāmi. Yo paṭibāheyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.

‘‘Āmise pana, bhante, kathaṃ paṭipajjitabba’’nti? ‘‘Āmisaṃ kho, sāriputta, sabbesaṃ samakaṃ bhājetabba’’nti.

Aṭṭhārasavatthukathā niṭṭhitā.

277. Osāraṇānujānanā



给孤独长者听说:"那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。"于是给孤独长者走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的给孤独长者对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。世尊,我应该如何对待这些比丘?"
"那么,长者,你应该对双方都布施。对双方布施后,听双方的说法。听了双方的说法后,赞同那些法说者的见解、忍受、喜好和主张。"
鹿子母毗舍佉听说:"那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。"于是鹿子母毗舍佉走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的鹿子母毗舍佉对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们正在来舍卫城。世尊,我应该如何对待这些比丘?"
"那么,毗舍佉,你应该对双方都布施。对双方布施后,听双方的说法。听了双方的说法后,赞同那些法说者的见解、忍受、喜好和主张。"
然后憍赏弥比丘们渐次到达舍卫城。这时,尊者舍利弗走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的尊者舍利弗对世尊说:"世尊,听说那些好争吵、好争论、好争执、好说闲话、在僧团中制造事端的憍赏弥比丘们已经到达舍卫城。世尊,应该如何安排这些比丘的住处?"
"那么,舍利弗,应该给他们安排僻静的住处。"
"世尊,如果没有僻静的住处,应该怎么办?"
"那么,舍利弗,即使要腾出来也要给他们安排。但是,舍利弗,我绝不允许以任何理由剥夺年长比丘的住处。谁这样做,犯突吉罗罪。"
"世尊,关于食物应该怎么做?"
"舍利弗,食物应该平等分配给所有人。"
十八事的故事结束。
允许重新接纳

474. Atha kho tassa ukkhittakassa bhikkhuno dhammañca vinayañca paccavekkhantassa etadahosi – ‘‘āpatti esā, nesā anāpatti. Āpannomhi, namhi anāpanno. Ukkhittomhi, namhi anukkhitto. Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahenā’’ti. Atha kho so ukkhittako bhikkhu yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca – ‘‘āpatti esā, āvuso; nesā anāpatti. Āpannomhi, namhi anāpanno. Ukkhittomhi, namhi anukkhitto. Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena. Etha maṃ āyasmanto osārethā’’ti. Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bhante, ukkhittako bhikkhu evamāha – ‘āpatti esā , āvuso; nesā anāpatti. Āpannomhi, namhi anāpanno. Ukkhittomhi, namhi anukkhitto. Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena. Etha maṃ āyasmanto osārethā’ti. Kathaṃ nu kho, bhante, paṭipajjitabba’’nti? ‘‘Āpatti esā, bhikkhave; nesā anāpatti. Āpanno eso bhikkhu, neso bhikkhu anāpanno. Ukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu anukkhitto . Dhammikena kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena. Yato ca kho so, bhikkhave, bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passati ca, tena hi, bhikkhave, taṃ bhikkhuṃ osārethā’’ti.

Osāraṇānujānanā niṭṭhitā.

278. Saṅghasāmaggīkathā

475. Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ osāretvā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘yasmiṃ, āvuso, vatthusmiṃ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi [passī (itipi)] ca osārito ca. Handa mayaṃ, āvuso, tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ karomā’’ti.

Atha kho te ukkhepakā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū evamāhaṃsu – ‘yasmiṃ, āvuso, vatthusmiṃ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca. Handa mayaṃ, āvuso, tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ karomā’ti. Kathaṃ nu kho, bhante, paṭipajjitabba’’nti? Yato ca kho so, bhikkhave, bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca, tena hi, bhikkhave, saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ karotu. Evañca pana, bhikkhave, kātabbā. Sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ gilānehi ca agilānehi ca. Na kehici chando dātabbo. Sannipatitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –

‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yasmiṃ vatthusmiṃ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ kareyya. Esā ñatti.

‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yasmiṃ vatthusmiṃ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca. Saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ karoti. Yassāyasmato khamati tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiyā karaṇaṃ, so tuṇhassa, yassa nakkhamati so bhāseyya.

‘‘Katā saṅghena tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggī. Nihato saṅghabhedo, nihatā saṅgharāji, nihataṃ saṅghavavatthānaṃ, nihataṃ saṅghanānākaraṇaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.

Tāvadeva uposatho kātabbo, pātimokkhaṃ uddisitabbanti.

Saṅghasāmaggīkathā niṭṭhitā.

279. Upālisaṅghasāmaggīpucchā



那时,那个被摈除的比丘在思考法和律时想到:"这是犯戒,不是不犯戒。我犯戒了,不是没有犯戒。我被摈除了,不是没有被摈除。我是被如法的、不可推翻的、应该维持的羯磨所摈除的。"然后那个被摈除的比丘走向那些支持被摈除者的比丘,走近后对他们说:"朋友们,这是犯戒,不是不犯戒。我犯戒了,不是没有犯戒。我被摈除了,不是没有被摈除。我是被如法的、不可推翻的、应该维持的羯磨所摈除的。请尊者们重新接纳我。"然后那些支持被摈除者的比丘带着那个被摈除的比丘走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊说:"世尊,这个被摈除的比丘这样说:'朋友们,这是犯戒,不是不犯戒。我犯戒了,不是没有犯戒。我被摈除了,不是没有被摈除。我是被如法的、不可推翻的、应该维持的羯磨所摈除的。请尊者们重新接纳我。'世尊,我们应该怎么做?"
"比丘们,这是犯戒,不是不犯戒。这个比丘犯戒了,不是没有犯戒。这个比丘被摈除了,不是没有被摈除。他是被如法的、不可推翻的、应该维持的羯磨所摈除的。比丘们,既然这个比丘已经认识到自己犯戒了和被摈除了,那么,比丘们,你们应该重新接纳这个比丘。"
允许重新接纳的故事结束。
僧团和合的故事
然后那些支持被摈除者的比丘重新接纳了那个被摈除的比丘后,走向那些摈除者的比丘,走近后对他们说:"朋友们,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,这个比丘已经认识到自己犯戒了、被摈除了,并且已经被重新接纳了。来吧,朋友们,让我们为了平息那件事而使僧团和合吧。"
然后那些摈除者的比丘走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊说:"世尊,那些支持被摈除者的比丘这样说:'朋友们,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,这个比丘已经认识到自己犯戒了、被摈除了,并且已经被重新接纳了。来吧,朋友们,让我们为了平息那件事而使僧团和合吧。'世尊,我们应该怎么做?"
"比丘们,既然这个比丘已经认识到自己犯戒了、被摈除了,并且已经被重新接纳了,那么,比丘们,僧团应该为了平息那件事而使僧团和合。比丘们,应该这样做。所有人都应该聚集在一起,包括生病的和没生病的。任何人都不能授权他人代表。聚集后,由一个有能力的比丘向僧团宣布:
'请僧团听我说。在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,这个比丘已经认识到自己犯戒了、被摈除了,并且已经被重新接纳了。如果僧团认为时机适当,僧团应该为了平息那件事而使僧团和合。这是动议。
请僧团听我说。在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,这个比丘已经认识到自己犯戒了、被摈除了,并且已经被重新接纳了。僧团正在为了平息那件事而使僧团和合。谁同意为了平息那件事而使僧团和合,请保持沉默;谁不同意,请说出来。
僧团已经为了平息那件事而使僧团和合了。僧团的分裂已经消除,僧团的不和已经消除,僧团的分离已经消除,僧团的分党已经消除。僧团同意了,所以保持沉默。我如此记录这件事。'
应该立即举行布萨,诵读波罗提木叉。"
僧团和合的故事结束。
优波离关于僧团和合的问题

476. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yasmiṃ, bhante, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī’’ti? ‘‘Yasmiṃ , upāli, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, adhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī’’ti.

‘‘Yasmiṃ pana, bhante, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī’’ti? ‘‘Yasmiṃ, upāli, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, dhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī’’ti.

‘‘Kati nu kho, bhante, saṅghasāmaggiyo’’ti? ‘‘Dvemā, upāli, saṅghasāmaggiyo – atthupāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā; atthupāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca. Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā? Yasmiṃ, upāli, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, ayaṃ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā. Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca? Yasmiṃ, upāli, vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti, ayaṃ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca. Imā kho, upāli, dve saṅghasāmaggiyo’’ti.

477. Atha kho āyasmā upāli uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Saṅghassa kiccesu ca mantanāsu ca;

Atthesu jātesu vinicchayesu ca;

Kathaṃpakārodha naro mahatthiko;

Bhikkhu kathaṃ hotidha paggahārahoti.

‘‘Anānuvajjo paṭhamena sīlato;

Avekkhitācāro susaṃvutindriyo;

Paccatthikā nūpavadanti dhammato;

Na hissa taṃ hoti vadeyyu yena naṃ.

‘‘So tādiso sīlavisuddhiyā ṭhito;

Visārado hoti visayha bhāsati;

Nacchambhati parisagato na vedhati;

Atthaṃ na hāpeti anuyyutaṃ bhaṇaṃ.

‘‘Tatheva pañhaṃ parisāsu pucchito;

Na ceva pajjhāyati na maṅku hoti;

So kālāgataṃ byākaraṇārahaṃ vaco;

Rañjeti viññūparisaṃ vicakkhaṇo.

‘‘Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu;

Ācerakamhi ca sake visārado;

Alaṃ pametuṃ paguṇo kathetave;

Paccatthikānañca viraddhikovido.

‘‘Paccatthikā yena vajanti niggahaṃ;

Mahājano saññapanañca gacchati;

Sakañca ādāyamayaṃ na riñcati;

Viyākaraṃ [so byākaraṃ (sī.), veyyākaraṃ (syā.)] pañhamanūpaghātikaṃ.

‘‘Dūteyyakammesu alaṃ samuggaho;

Saṅghassa kiccesu ca āhu naṃ yathā;

Karaṃ vaco bhikkhugaṇena pesito;

Ahaṃ karomīti na tena maññati.

‘‘Āpajjati yāvatakesu vatthusu;

Āpattiyā hoti yathā ca vuṭṭhiti;

Ete vibhaṅgā ubhayassa svāgatā;

Āpatti vuṭṭhānapadassa kovido.

‘‘Nissāraṇaṃ gacchati yāni cācaraṃ;

Nissārito hoti yathā ca vattanā [vatthunā (sī. syā.)];

Osāraṇaṃ taṃvusitassa jantuno;

Etampi jānāti vibhaṅgakovido.

‘‘Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu;

Navesu theresu ca majjhimesu ca;

Mahājanassatthacarodha paṇḍito;

So tādiso bhikkhu idha paggahāraho’’ti.

Upālisaṅghasāmaggīpucchā niṭṭhitā.

Kosambakakkhandhako dasamo.



然后尊者优波离走向世尊,走近后向世尊礼拜,坐在一旁。坐在一旁的尊者优波离对世尊说:"世尊,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团不调查那件事,就从无根据的地方回到根源,而进行僧团和合,世尊,这样的僧团和合是如法的吗?"
"优波离,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团不调查那件事,就从无根据的地方回到根源,而进行僧团和合,优波离,这样的僧团和合是非法的。"
"世尊,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团调查那件事,从根源回到根源,而进行僧团和合,世尊,这样的僧团和合是如法的吗?"
"优波离,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团调查那件事,从根源回到根源,而进行僧团和合,优波离,这样的僧团和合是如法的。"
"世尊,有几种僧团和合?"
"优波离,有两种僧团和合 - 优波离,有只有文字而无意义的僧团和合;优波离,有既有意义又有文字的僧团和合。优波离,什么是只有文字而无意义的僧团和合?优波离,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团不调查那件事,就从无根据的地方回到根源,而进行僧团和合,优波离,这被称为只有文字而无意义的僧团和合。优波离,什么是既有意义又有文字的僧团和合?优波离,在导致僧团争吵、争论、分歧、争执、分裂、不和、分离、分党的那件事上,如果僧团调查那件事,从根源回到根源,而进行僧团和合,优波离,这被称为既有意义又有文字的僧团和合。优波离,这就是两种僧团和合。"
然后尊者优波离从座位上起身,整理上衣搭在一肩,向世尊合掌,用偈颂对世尊说:
"在僧团的事务和商议中,
在发生的事件和判决中,
在这里,一个有大利益的人应该如何?
在这里,一个比丘应该如何值得尊重?
首先在戒律上无可指责,
行为谨慎,诸根防护,
对手无法从法上指责他,
因为他没有可被指责的地方。
他如此安住于清净的戒行,
自信,能够有力地说话,
在众人中不畏缩不动摇,
说话不离题,不失要点。
同样,在众人中被问到问题时,
他既不沉思也不羞愧,
他适时地说出值得回答的话,
明智者使有智慧的众人欢喜。
他尊重年长的比丘,
对自己的老师也很自信,
善于衡量,熟练于说话,
精通对手的错误。
对手因此受到制止,
大众因此得到教导,
他不放弃自己的主张,
回答问题不伤害他人。
他能胜任使者的工作,
僧团的事务也如此说他,
被比丘众派遣执行命令,
他不因此而自满。
他知道在多少事上犯戒,
也知道如何从犯戒中出来,
这两种分别对他来说都很熟悉,
他精通犯戒和出罪的方法。
他知道哪些行为导致驱逐,
也知道被驱逐后如何行事,
他知道如何重新接纳那个人,
这位精通分别的人也知道这些。
他尊重年长的比丘,
对新学、上座和中座比丘也一样,
他是为大众利益而行的智者,
这样的比丘在这里值得尊重。"
优波离关于僧团和合的问题结束。
第十 憍赏弥犍度结束。

280. Tassuddānaṃ

Kosambiyaṃ jinavaro, vivādāpattidassane;

Nukkhipeyya yasmiṃ tasmiṃ, saddhāyāpatti desaye.

Antosīmāyaṃ tattheva, bālakañceva vaṃsadā;

Pālileyyā ca sāvatthi, sāriputto ca kolito.

Mahākassapakaccānā, koṭṭhiko kappinena ca;

Mahācundo ca anuruddho, revato upāli cubho.

Ānando rāhulo ceva, gotamīnāthapiṇḍiko;

Senāsanaṃ vivittañca, āmisaṃ samakampi ca.

Na kehi chando dātabbo, upāliparipucchito;

Anānuvajjo sīlena, sāmaggī jinasāsaneti.

Kosambakakkhandhako niṭṭhito.


其摘要如下:
胜者在憍赏弥,见争论和犯戒;
不应在任何情况下摈除,应以信心忏悔犯戒。
在界内,就在那里,愚人和传承者;
波利雷亚卡和舍卫城,舍利弗和拘律陀。
大迦叶和迦旃延,拘絺罗和劫宾那,
大周陀和阿那律,离婆多和优波离两人。
阿难和罗睺罗,乔达弥和给孤独,
住处和僻静处,食物也要平等分配。
不应授权他人代表,优波离询问;
戒行无可指责,和合是胜者的教导。
憍赏弥犍度结束。



Mahāvaggapāḷi niṭṭhitā.

大品圣典结束。

